Zun Zazayun o Zazaki Meal Qurun

Qur'un

Qur'un

Zazaki Meal Qur'un, dunyadi tênika sitê madi esta. Ez wazenag simazi past bidi ma...

Bajar

Bajari Zazayun

Bunên Zazêy ma Tirkiye’di kumcadi cuwyên? (Bingöl-Diyarbakir-Dersim-Kayseri-Urfa-Malatya Elazig...)

zwun

Zun Zazayun

Zun ma ser, zahf chik nisyow. Hama inig nisyê, inunra yowyê yiz zi yow binun nitepsêni...

SerpelZazaki MealZun ZazakiMaqalêyi mıMedyaDerhıeq Qur'un'ıdZazaki Xutbê

Zazakivaj.com ida

Qê zun Zazayun o qê Zazaki Meal buniyen hêt rastra >>>

Zazaki Meal
Zazaki Ferheng ONLÌNE- FERHENGÊ ZAZAKÌ
sanal klavyesanal klavye

Zazaca karakter

sanal klavye
Zazaca-Türkçe  «--»  Türkçe-Zazaca   |   Zazaca-İngilizce «--» İngilizce-Zazaca Sözlük için yukarıdaki kutucuğa bilmediğiniz kelimeyi yazıp sorgulayabilirsiniz.
Posted by
/ / Leave a comment

Dilbilgisi Ders-3: Pabestêy Wahariy-Wazyêt-Zahfi

iyelik (Aitlik)-Hal-Çoğul Ekleri Ekleri

1-Pabestıkun Wahariy – İyelik (Aitlik) Ekleri

Dilbilgisi Ders-3: Pabestêy Wahariy-Wazyêt-Zahfi / iyelik (Aitlik)-Hal-Çogul Ekleri

Yow pabestık wextag bıbêstiy nımı dıma se, eg wahar yê çoyra vaju se, ınêra vajyena “Pabestıkê Wahariy.”
Eklendiği ismin karşıladığı varlığın kime veya neye ait olduğunu bildiren eklere denir.

    • Şêxs Yow kês se:

İtadı şexs eg “Ez” a se, pabestıkê ına  herf “ê”  wa. Ina herfı zi tenıka pêra ni bestiyena çequiyra.

İtadı;

Ez” vera “” nisyenu.  Mesela: QELEM, ın qêdıra nısyenu  Qelem-ê Mı 
              TI: Qelem-ê TI(-ın, -in, -un, -ün) Kitab-ın
              WUI ya zi OW: Qelem-ê Yİ  ya zi Qelem-ê AY

    • Şexs zahf kês se:

               MA: Qelem-ê Ma
              ŞIMA: Qelemê ŞIMA
              YİN ya zi Ayi: Qelêm YİN  ya zi Qem AYNUN

(İtadı herfê “ê” pê çekuy ni bêstiyena. Inê holalhol bı vinên)

 

2.Pabestıkun Wazyêt-Hal Ekleri:

Nımun dıma yêni.Wazyêt yin mara vuni.

    • a) Nımı Tenıkaw se: ( Yalın Durumu) :

Yow pabestıkê ıni çinika.

Mesela: Kêyı, ber, qelem.. zê ınun.. (Inêr vuni qelem)

    • b) Wazyêt Ramuetış. (Belirtme Durumu) :

Pabestıkê ınê, cia ciadi herfun “ê-i-iy” ra vırazyêni, cia ciadi zi pabestik nibêstiyena  çekuyuna.

Mesela:               Aya qelem bıd mı. (itadı pabestık çinika) labelê; êy şuşiy bıd mı (ıtadı; ay şuışı biyuw  êy şuşiy. Inê hol bıvinên)

.                          O kalemi bana ver.                           O bardağı bana ver

.                          Çakuıç bıd mı. İtadıu zi çekuyê çakuç pabestık ni guıreta.

Çekiçi ver bana.

    • c) Wazyêt istqamêt-(Yönelme Durumu) :

(mekteb- cumiy) İtadı pabestık çinika.

Mesela:              Ez şına Kiye…. Ez şına Cumiy  zê ınun…

.                          Eve gidiyorum… Camiye gidiyorum

    • d) Wazyêt Mendışi- (Bulunma, kalma durumu) :

Pabestıkê ın wazyêt( d-da-dê-do) wa.  (Kiyeda,Tıwerıda, Metebda) İtadı zi, zahfiyê yidi, vêrniyê çekuiyunıd (ha-ho-hê) gereka binisiyuw. Labelê tikiy çekuiyunıdı zi (ha-ho-hê) ninısyêni.

Mesela:                Ez çahar ruêj quıd menda (İtad ha-hê-ho,  ni nısyena)

.                           Dört gün dağda kaldım.     (burada ha-hê-ho, yazılmaz)

.                           Tı kiye?       Ez ha Çligda   Ehmed ho çarşido

.                           Evde misin?        Bingöl’deyim     Ahmet çarşıdadır.

    • e) Wazyêt şiyayiş, vêjyaış- (Çıkma, Ayrılma Durumu) :

Pabestıki ınizi; pabestıka “ra”  wa.  İtadı zi, vêrniyê çekuiyunıd (ha-ho-hê) gereka binisiyuw.
Mesela:              Tı çara yêni?                           Ez ha Çolig’ra yena.

.                         Sen nereden geliyorsun?              Bingöl’den geliyorum
3. Pabestıki Zahfi-ÇOĞUL EKLERİ :

Pêniyê/pêrniyê nımunıd  pabestıka “i-iy” nısyena, yow zi hıerfa vêr hıerfê pêyin eg “a-e-ı-o” wa se, ın qêdıra nısyêni..

Mesela:             Qelem – Qelêm            Dest Dêst    Lıng – Lingiy        Fek – Fêk

.                         Kalem – Kalemler         El – Eller       Ayak-Ayaklar       Ağız – Ağızlar    zê ınuni..

 

Yow zi pê pabestikê  un”  çekuyun kêni zahf.

 Mesela:            Kıtabun  Defterun   Kıjun   Cümyerdun…  zêy ınuni… (labelê itadı ına pabestıka “un” Tırki’da yena ına me’na : leri ları)

.                        Kitabun mır biya.               Kitapları bana getir.

.                        Lıngun xuı bıunc xuı ser.      Ayaklarını kendine doğru çek..  zêy ınuni.

 

4.Pabestiki a’lakêy-TAMLAMA (İLGİ) EKLERİ

Pebestıkıg, eg nımı bestenu yownê nımiya se aya pabestıka vuni “Pabestiki a’lakêy.”  Inı zi, pê herfuni  ” -i, -e, -ê” yi vırazyêni.

Mesela:          Defterê  E’li           Ali’nin defteri,

.                     Diyêsi  mektêb       okulun duvarı,           Kulpi bêr    kapının kolu,

.                     Şertıkê kêbêr          bahçenin kapısı

TI Zi ÇiK BINIS


Bize Yazın





Adınız (gerekli)

Epostanız (gerekli)

Konu

İletiniz